Đi rừng ngắm chim _ Ver.2011 - tập 1

[GoldenCanary]

Gia đình chim Hoành hoạch

Chim Hoành hoạch Olive-winged Bulbul (Pycnonotus plumosus) chả xa lạ gì với người chơi chim Việt Nam: một loài chim hót ăn sâu bọ kích thước cỡ vừa, màu xanh xám đơn giản, có nhiều ở các vùng rừng và đồng bằng miền Nam.

Khi chúng tôi đến Cát Tiên; quá trình đi rừng cũng thấy nhiều cái tổ dạng chén nhỏ, thường gác trên chạc ba của cây. Cây mà hoành hoạch ở Cát Tiên chọn làm tổ thường có nhiều lá, bản lá to cỡ bàn tay hoặc hơn, ken khá dầy: mục đích hẳn là để che chắn nắng mưa dội từ trên xuống cái tổ mở nhỏ.
Cũng như vài loài chim có hình dáng và kích thước tương tự: tổ của hoành hoạch vừa đủ để chim mẹ áp bụng và một phần ngực của mình vào che kín. Đầu, đuôi chim mẹ lộ ra bên ngoài, cánh phủ hai bên chắn gần như toàn bộ cái tổ.

Lại vẫn như mọi khi: ngay buổi chiều đầu tiên vừa đến với Cát Tiên: anh dathtv đã phát hiện trước và chỉ cho tôi xem một cái tổ chim Hoành hoạch đang sử dụng ở ngay sân vườn Ban quản lí.


Dù làm tổ ở ngay khu vực thường xuyên có người và xe cộ qua lại, ngay sát đường đi chính, nhà Hoành hoạch đã chọn một cái chạc ba rất kín đáo cách mặt đất khoảng 3m - giữa um tùm cành biếc lá xanh.
Ở đó có một con chim mái mẹ đang nằm, dấu mình im ắng


Thế nhưng nó không thể dấu mình được lâu: vì thực ra con của nó đã nở, và nó phải đi kiếm mồi về nuôi con.
Thấy con người, nó bay vụt ra khỏi tổ, đứng xớ rớ cảnh giác gần cái tổ của mình


Phu quân của nó thì trước đó đã hót cảnh báo từ một cành phượng trên cao - cách đó chừng hơn chục mét


Con chim trống có vẻ thich cây phượng: mấy ngày liền quan sát tôi đều thấy nó đứng ở đây.
Có lẽ cây phượng cao, đang mùa ít lá lên tầm quan sát thoáng đãng - đúng cái ông bố mang trách nhiệm cảnh giới đang cần!

[GoldenCanary]

Mỗi ngày, con chim mái vất vả với hàng chục chuyến bay đi lại để bắt mồi về mớm cho con
Nó không thể bỏ con đi quá xa, đôi khi thấy người đến sát gốc cây chụp ảnh mà vẫn nằm lì lợm trong tổ: cho thấy con của nó rất nhỏ, mới nở chỉ vài ngày và đang rất cần hơi mẹ




Một màn mớm con:
Nó bay sà đến tổ


Đậu vào cái chạc cây và cúi đầu vào trong


Chim non đói nằm trong thấy động theo bản năng sẽ dướn cổ lên cao, mỏ há rộng để chờ đón thức ăn từ cha mẹ


Chim mẹ khéo léo đút thức ăn vào sâu trong cổ họng chim con.
Xong việc, nó đứng đó một lúc, rồi bay đi: bắt đầu công cuộc tìm kiếm một con sâu bọ mới!

Khi bản thân đã no và con đang ngủ yên trong tổ, nó đứng rỉa lông cánh và vừa cảnh giới, vừa quan sát tìm sâu ở một chạc cây thật gần


Tất cả diễn ra dưới sự chứng kiến của một con 'cuốn chiếu rừng' to uỳnh đáng sợ


Mà chim mẹ mớm con xong rồi thì bay đi, không nhận ra!

Trên một cây phượng khác cũng gần đó, một con Trảu đang quan sát vợ chồng nhà Hoành hoạch

[dathtv]

Chuyến đi Nam Cát Tiên lần này chúng tôi mang thông điệp đến với mọi người hãy cùng nhau bảo vệ môi trường.Tuy việc làm nho nhỏ nhưng cũng phần nào góp vào tiếng nói cộng đồng.
Việc đầu tiên đến nơi là cần liên hệ với VQG Cát Tiên .





Một số chim được mang theo để thả vào rừng .



Cùng các anh Kiểm Lâm đại diện VQG vào rừng thả chim.



Có cả Biên Bản thả động vật hoang dã vào rừng tự nhiên gồm số lượng ,chủng loại và không bị bệnh tật.



Lay hoay thế là hết cả buổi sáng ,mọi người nghỉ ngơi và cùng khám phá Nam Cát Tiên.
Rừng Nam Cát Tiên có 2 tuyến để khám phá. Tuyến vào Bầu Sấu rừng rậm dầy đặc và khá xa nên cần có xe chuyên chở.





Tuyến xem thú ,rừng thưa xen kẽ những trảng cỏ mêng mông có thể đi bộ hay bằng xe đạp khá thú vị và vui.
Thỏa thích cùng thiên nhiên.



Có nhiều bản và Logo của các Hiệp Hội,Tổ Chức Quốc Tế bảo vệ rừng được đặt ven hai bên đường.



Mùa mưa là mùa mang nhiều sức sống cho tất cả các loài từ động vật cho đến thực vật ,cả khu rừng nơi đâu cũng nhộn nhịp và sinh động hẳn lên.







Gặp đoàn người Nga ở đây khá lâu



Là tác giả của tổ chim chích Chòe lửa (White-rumped Shama).

[Hoangquan]

Hôm sau, mọi người dậy sớm ăn sáng và bắt đầu "đi xem chim" thật sự. Kể ra không dậy thì không được, vì đến 5 giờ sáng, ngoài ban công đã đầy tiếng ve, tiếng chim: hồng hạnh, cu gáy, chòe lửa...um sùm hết cả! Bước chân ra khỏi phòng, lơ mơ thấy nắng đã nhảy nhót lăn tăn trên mấy đọt..mít gần gần.
Nắng rất ấm, trời thì trong, không muốn phí thời gian đi bộ một đoạn đường xa, cả nhóm leo lên xe jeep, phóng băng băng vào rừng!
Đường rừng ngập nắng nhưng vẫn mát vì ẩm độ cao bởi dư âm của cơn mưa đêm trước.


Tranh thủ chụp cái ảnh lưu niệm này, hehe


Dừng lại ngay cái tổ con mỏ rộng đỏ đen ban chiều nọ.
Tổ hắn đây:


Y như rằng, nhân vật chính xuất hiện:


Chụp ngược sáng mà cái mỏ màu xanh lơ cứ nổi bần bật trên nền cây rừng!

Lại bắt gặp tổ mỏ rộng khác:


Trong chuyến đi này, gặp nhiều nhất là mỏ rộng đỏ đen và tổ của nó. Thật lạ vì sách "Chim Việt Nam" đánh dấu loài này bằng cụm 6/Rr.

* Con số tượng trưng cho vùng phân bố. 6= Vùng Nam Bộ.
* R= resident: Loại định cư.
* r= rare: Hiếm.

Có lẽ ngoài vườn quốc Gia Cát Tiên, khó mà thấy được nó nhiều như thế!

Xe tiếp tục chạy khoảng 17km thì thả mọi người xuống một trảng trống. Bình thường từ đây mình vẫn hay đi băng rừng vào Bàu Sấu; nhưng lần này là đi ngắm chim, không phải ngắm...cá sấu, nên cả đoàn đi bộ theo hướng ngược lại, hi vọng sẽ thấy nhiều chim hơn.
Đi được hơn 500m thì anh Tâm chỉ:
"Gà rừng kìa"

Hoangquan: "A, kia, đúng nó rồi, gà lôi hông tía đấy mọi người!"

Anh ngnghai: "Thế à, để anh nhìn xem"

mọi người chỉ nói được mấy câu thì thằng cu con chạy nhanh qua đường đất, nhảy ngay vào lùm cây, mất dạng!
Đi tiếp vài bước thì một con gà lôi hông tía mái cũng vụt ngang sang đường và chui vào bụi nốt!
Mình lóng ngóng mãi chả chụp được gì vì bất ngờ quá.
Kết quả là cái hình chỉ có một đốm đen hình..con gà như thế này đây:


tiếc thật!
Đường đi bộ rất đẹp:


Nắng vàng ươm:




Những vạt rừng xanh tít trên cao đang bắt đầu được tô điểm bởi sắc tím của bằng lăng khi mùa mưa chớm đến.
đẹp cực kì!


Những con cánh cam rất lạ, rất đẹp, mà ngày xưa những đứa nhỏ lang bạt suốt ngày như Hoangquan thường kêu là "con kim tuyến". Gặp nó, cứ như mình đang bé lại, cũng thế này, những vạt cỏ dài, xanh mát hai bên đường, và thằng mình thì vừa đi vừa ngó. Tặc lưỡi, mới đấy mà đã hai mươi năm ngót..


giáp mặt cả "sát thủ rừng xanh"!


Nhưng chim thì chỉ nghe tiếng kêu, không thấy con nào đáng kể.
Nghĩ bụng, "Chán thế không biết!!"

[GoldenCanary]

Mồ hôi và những con bướm trong rừng Cát Tiên

Buổi sáng đầu tiên vào rừng: vẫn còn là mùa khô, nên dù đã có khá nhiều đợt mưa: trời vẫn nắng nóng khủng khiếp.

Lần này, chúng tôi được lên xe tải nhỏ đưa vào sâu về hướng Bàu Sấu: đi hết khoảng đường rừng đổ bê tông, đi tiếp vào con đường đất: vừa đi vừa ngắm những cái tổ chim vắt vẻo đu đưa trên những ngọn cây đang sà xuống đón chào người tham quan...

Đến ngã ba vào Bàu Sấu: xe dừng lại: cả đoàn nhảy xuống, bắt đầu hành trình lội bộ.

Cây cối trong rừng ngát xanh tươi tốt, những đọt lá non cứ mỡ màng và kích thích thị giác vô cùng




Không nhiều hoa, nhưng lá cũng đẹp như hoa




Mùi sung chín thơm thơm mời gọi: thấy gần gũi như đang ở đâu đó nhà quê...


Rất nhiều dây rừng vắt vẻo qua lại trên cao: nhiều sợi dây to đến mức có thể đu mình lên đó thoải mái, nếu có kĩ năng như anh chàng Tarzan trong truyện...

[GoldenCanary]

Cứ một chút lại thấy đâu đó một cái tổ chim
Lúc thì gác trên chạc ba, chạc năm


Lúc lại lửng lơ, lúc lắc treo ngay trên đầu






Lúc lại im ắng ẩn mình ngay trên những thân cây lớn
Như cái tổ con trèo cây này đây


Khi lại lấp đó đâu đó trong lùm bụi


Địa y, Dương xỉ đua nhau phát triển, mọc chen chúc ken dầy trên cây và hai bên lối mòn

[GoldenCanary]

Rất hiếm hoi để thấy hoa rừng
Như thế này




Hoa nhỏ xíu, mọc khiêm tốn ven hai lối mòn đường đi - không để í thì dễ lẫn vào cỏ, vào lùm bụi


Suốt cả mấy tiếng lội bộ mệt bỏ hơi tai: chỉ vài ba lần thấy màu sắc tươi tắn thế này ở khu rừng rậm

[GoldenCanary]

Chiều hôm qua trời đổ mưa, cơn mưa rào so với thành phố thì chắc cũng thuộc loại mưa khá lớn, nhưng với rừng thì chẳng thấm tháp vào đâu. Cho nên đất rừng sáng nay đã kịp khô vừa hết: lối mòn đường đất dễ đi: vưa đủ khô mà chưa đến nỗi tung bụi.
Chỉ còn vài doi đất nhỏ nhô lên giữa đường cỏ mọc lúp xúp giữ được chút nước bên trong


Để mấy chú bướm đậu vào hút ẩm




Chúng miệt mài hút lấy thứ khoáng gì đó cần thiết cho bản thân




Hoặc chập chờn bay đùa với cây nắng


Chắc sẽ chẳng có gì đáng ngạc nhiên, nếu đến trưa: loài bướm nhỏ trá hình không bỗng nhiên rất thích bay đến, và sau đó là đàn bướm phấn vàng đến đậu rất lâu vào người chúng tôi...


Như con này đang đậu trên tay anh dathtv:


Hay bầy bướm phấn vàng đậu vào lưng áo màu đen của tôi:

Mới hiểu ra: trời nắng và đi bộ gần chục cây số khiến mồ hôi đổ ra như tắm: và cái mùi ấy thu hút lũ bướm: chúng đậu vào người chúng tôi để tìm kiếm những chất muối khoáng từ mồ hôi tiết ra.

Thấy vui vui vì những giọt mồ hôi của mình vẫn có tí ti ích lợi cho đời: dù là cho những loài bướm nhỏ xíu mà mình chưa biết tên khoa học!

Chuyến đi buổi sáng lội bộ chục cây số đường rừng nắng nóng mệt khủng khiếp mà không thu được nhiều kết quả ngắm chim như mong đợi.
Nhưng dù sao: cũng đã kịp được ngắm từ rất xa, cách khoảng 20m, một đôi gà Gà Lôi hông tía - Siamese Fireback (Lophura diardi) đi băng qua đường mòn


Mà mới nhác thấy bóng mình chúng đã nhanh chóng lủi đi mất

Và trên đường về chứng kiến cảnh một gia đình Công Xanh/Công Lục/Công Java (Pavo muticus)
Gồm một Bố, một Mẹ và bầy con 5-6 chú kiếm ăn gần rìa lối mòn. Khi nhác thấy bóng xe và người: con chim bố kêu rít mấy tiếng và tất cả chúng vội vàng chạy nhanh trốn vào rừng sâu rậm rạp.

[Hoangquan]

*Nói thêm về những con bướm ở Vườn Cát Tiên:
< hơi lạm bàn tí vì bọn này liên quan đến bài Tốt Nghiệp của mình>

Bướm ở Cát Tiên, hay rừng nào cũng vậy, chủ yếu sẽ chỉ xuất hiện vào mùa mưa, mà thật ra là khi mưa nhiều, lúc suối đã chảy, đường đất đã trở nên lội. Những loại mà nhóm chúng ta bắt gặp suốt chặng đường, hóa ra lại là những loại có khả năng thích nghi rất tốt để có thể sống quanh năm.
Như con bướm cỏ này: kích cỡ nhỏ, lủi nhanh và không bao giờ phải chịu nóng vì nó luôn tận dụng hơi nước từ lá cây tiết ra để làm mát cơ thể.


Con bướm phượng lớn. Papilio menmon: một trong số ít bướm phương có màu sắc đẹp và có thể tìm thấy quanh năm trong rừng. Thường thì nó sẽ trốn trong rừng sâu nhằm...tránh nóng. Nhưng khi mưa đến, nó sẽ nhập bầy cùng các loại khác, bay dọc đường tìm muối khoáng:


Một cây nấm rất lạ. Chắc chắn lớp lưới kì cục này có tiết ra chất gì đặc biệt thu hút các loại côn trùng. Không chỉ bướm hoa xanh, bướm giáp, mà một số con ruồi, ong nhỏ cũng bị dẫn dụ. để ý thấy chung quanh không ít kẻ cơ hội: nhện nhảy nhỏ, rình bắt ruồi và ong.


Bọn bướm giáp là bọn luôn bị thu hút bởi..mùi hôi. đây là cả đám đang bu túm tụm vào một đống..phân chồn. Có thể chúng ta thấy bẩn thỉu và gớm guốc, nhưng tự nhiên, như đã nói, không có khái niệm đấy, chỉ có sống, hoặc chết, và để sống, thì các loài vật phải tìm mọi cách khả dĩ, chuyện, "muối khoáng" nào cũng như nhau cả thôi!
để ý thấy phân có lẫn lông nhỏ, chắc là lông chim hoặc sóc xấu số đã bị xơi.



Bướm 4 đuôi này rất thích mùi mồ hôi, lần nào đi rừng đều bị nó bu túm tụm!



Các cây dương xỉ đang bắt đầu ra lá mới, tranh thủ thời gian trong năm lúc những cây cổ thụ đang thưa lá, nắng có thể chiếu đến nơi.





Cả nhóm, mang tiếng đi ngắm chim, mà thật ra toàn..ngắm cảnh




Chim thì không thấy, nhưng tổ chim, thì bao la:
Này thì xa


Lúc lại rất gần:


Tổ của bọn mỏ rộng là nhiều nhất!


Nhưng không phải không có tổ chim khác:
Đây là tổ chim hút mật


...Và chim gì, không biết tên.


đa phần là tổ không.
Nhưng không phải là không có tổ đang được chủ nhà canh chừng cẩn thận:


đi bộ cả đi và về đoạn đường dài..vật vã cả gần 10km, mà chỉ xem được mấy cái tổ chim thì không đáng. Cả hội họp lại, bàn bạc.


Cùng lúc trời chuyển mưa, nên quyết định rõ ràng nhất là..rút quân! thì có sao đâu, thua keo này ta bày keo khác, chim rừng vẫn ở đấy chứ chả chạy đâu, về thôi, về nghỉ trưa, chiều nắng đẹp, chúng ta lại lên đường.

Thế là hết buổi sáng đi bộ quá xá mệt.
hi vọng chiều sẽ khá hơn!

[GoldenCanary]

Niềm vui

Sau mấy tiếng đồng hồ lội bộ cả chục cây số đường rừng giữa nắng nóng thiêu đốt trưa tháng 5: chúng tôi trở về khu nghỉ trong trạng thái mệt mỏi rã rời, áo và ba lô ướt đẫm mồ hôi, miệng khô rốc vì mấy chai nước nhỏ mang theo đã bị tu hết sạch.

Ăn tô mì ăn liền không thịt cho xong bữa trưa, tôi về phòng định đánh một giấc dài bù sức khỏe - cho đôi cẳng chân được nghỉ ngơi vài tiếng...
Thì cô bạn đồng hành michky đến từ thành phố Vinh xa xôi đập cửa: khuyến khích tiếp tục lên đường vào rừng tìm bóng chim...

Chần chừ một lúc rồi lại bò dậy khỏi giường. Chặc lưỡi: "mình đến đây có phải để ngủ đâu" - rồi vội vàng thay xống áo, chuẩn bị ba lô, ống nhòm...
Ra đến khỏi phòng thì nhóm bạn mấy người đã thuê xe đạp đi trước mất rồi. Còn mỗi ông em Sang sinh viên năm 2 trường ĐH KHTN cùng mình: chị em mỗi người thuê chọn lấy một chiếc xe, và nhắm hướng đường rừng ngược chiều với sáng nay thẳng tiến!


Phía này khác hẳn: những trảng cỏ hiện ra rộng rãi rất thoáng tầm nhìn
Chỉ đi một lúc đã nghe tiếng ken két của bầy vẹt rừng ngực hồng và những bóng xanh chấp chới của chúng đầy trên các ngọn tre


Cái D70 đang sạc pin trong phòng, nên chỉ mang theo cầm chừng cái máy ảnh nhỏ Canon tự động:


Giữa đường đi, hoa ô môi rừng nở hồng rực rỡ


Những tán hoa trùm xuề xòa xuống chào mời khách đến gần: nhưng thật lòng thấy ngại vì đã chuẩn bị về chiều, khu này trảng cỏ cao nên e ngại rắn!


Con đường dẫn vào trảng đẹp nên thơ


Không quá um tùm nên rất dễ ngắm chim trên những ngọn cây cao giữa trảng cỏ rộng lớn


Chúng tôi cứ vừa đạp, vừa quan sát: nhác thấy bóng chim: thì lại dừng xe ngó vào ống nhòm.....


Chúng tôi thấy những bầy chim Trảu - BeeEater, chim Két - Parrot nhí nhố la hét đậu trên cây; thấy những đôi Chèo bẻo đuôi cờ lớn - Greater Racket-tailed Drongo (Dicrurus paradiseus), Chèo bẻo đuôi cá - Black Drongo (Dicrurus macrocercus) bay từng cặp với nhau từ cây này sang cây nọ...




Còn trong các lùm bụi thấp: là rất nhiều chim Sâu đầu đỏ, Chim sâu Đầu Xanh, Hoành hoạch, Chích mày trắng, chim Ốc mít... đang nhảy nhót chuyền cành
Và tiếng Chích chòe lửa - White-rumped Shama (Copsychus malabaricus) hót khoe giọng gần như ở khắp nơi...

Không gian rộng rãi mời gọi một màu xanh tràn trề nhựa sống


Lòng vừa vui vừa hơi tiêng tiếc: sao buổi sáng không biết mà đến ngay nơi này...!